27 de xan. de 2017

Libros en galego para traballar VALORES - Recomendacións de varios centros do PLAMBE


- A colección Laura e compañía de Baía Edicións.
- A colección Carteira de Valores de Baía Edicións.
- Colección "Contos da igualdade" (Baía edicións)
- Baía edicións ten tamen unha "Colección emocións" (son 9 libros) da que recomendo especialmente o nº3, "As estrelas de cores".
-  Outro título de Baía, da col. "Xiz de cor", o nº 14: "María é maior" de Miguel Vázquez Freire, con ilustracións de Xosé Tomás.
- A colección "Os dereitos do Neno e da Nena". Baía Edicións (10 títulos). Dos que recomendo os nº 3, "O Neno sen Nome" e 10 "Nin Laranxa nin Lila"
- A colección Contos do dereito e do revés, de Manos Unidas editado pola Xunta de Galicia
- Os dereitos da infancia. Xerais.
- "Ti non xogas". Silvestre Gómez Xurxo. (Xerais)
-Cal é a miña cor?. Guilloppé. Xerais.
- Tamén recomendaríavos a colección "O meu mundo", de Xerais (12 títulos en total) con textos de autores ben coñecidos como Agustín Fernández Paz, Pasqual Alapont, Marilar Aleixandre ou Sierra i Fabra.
- Son especial para os meus amigos, Os meus irmás e máis eu, Que serei de maior? de Jordi Sierra i Fabra e Isabel Caruncho. Rodeira ( S. Down) 
- Esta é a miña familia. Pupi e Manuel Cráneo. Everest.
- O homiño de papel F. Alonso Ed. Everest Galicia
-É que podo facer eu? José Campanari. OQO
- "A cousa que máis doe do mundo". Paco Liván. (OQO)
- Unha chea de familias. Neira Cruz. Xerais. (diversidade familias)
- Orellas de bolboreta. Kalandraka (acoso)
- O país dos mandóns.  Paloma Rguez. e Cristina Justo Ed. Kalandraka
-A historia dos bonobos con lentes   Adela Turín Ed. Kalandraka
- O libro dos porcos A. Browne Ed. Kalandraka
- "Nadarín". Leo Lionni (Kalandraka)
- A "Galiña Azul" de Carlos Casares. Galaxía
- "A nena á que non deixaban ser feliz", de M. Ángel Alonso Diz, ilustrado por Luz Beloso, en Nova Galicia Eds.
- "O elefante dunha soa orella".  X. H, Rivadulla Corcón. (Sotelo Blanco)

20 de xan. de 2017

«Científicas e enxeñeiras deben ir ás escolas e ser referentes para as nenas»

A investigadora da UPV Marta Macho quere que se anime ás mulleres para facer carreiras técnicas e alerta do «sexismo» no mundo científico.
A doutora en Matemáticas Marta Macho empapelou o seu despacho na Facultade de Ciencia e Tecnoloxía da UPV con fotos e biografías de científicas. «Hai que visibilizar o seu labor», defende esta investigadora que o pasado mes de decembro recibiu o premio Emakunde de Igualdade pola súa divulgación do papel das mulleres na ciencia e o seu traballo por atraer ás mozas aos estudos científicos. Defende que as investigadoras e enxeñeiras deben actuar como referentes das nenas nas aulas, e pide tamén que se lles anime en casa. «Ás nenas córtanselles moitas ás», lamenta.  Ler maís

16 de xan. de 2017

14 de xan. de 2017

Libros de Fátima Mernissi


"EL harén político: o profeta e as mulleres" (1987) Edicións do Oriente e do Mediterráneo, e "El velo y la élite masculina" (1987)

No ensaio ,O harén político, estuda o papel das esposas de Mahoma. Mernissi profunda no Corán e  na vida de Mahoma para demostrar que o Profeta tentou axudar ás mulleres e que logo as súas palabras foron manipuladas. O libro foi censurado en Marrocos, do mesmo xeito que "O veo e a elite masculina".

"El poder olividado. Las mujeres ante un islam en cambio" (1995) Editorial Icaria, 2010

Nel recompilou unha serie de artigos escritos nos anos oitenta e principios dos noventa que tentaban responder, desde diferentes ángulos, á pregunta que a obsesionaba por aquel entón: por que os Estados árabes son tan hostís ás mulleres? Por que non as poden ver como forza motriz do progreso? "Non comprendín o misterio da hostilidade estatal cara á muller -afirmou nunha ocasión- ata que estalou a guerra do golfo Pérsico. Foi entón cando se viu claramente que non se trataba dunha guerra contra a feminidade senón dunha guerra contra a democracia."

"El miedo a la  modernidade" (1992) Edicións do Oriente e do Mediterráneo

"Cando os europeos din que o islam non é compatible coa modernidade, a que islam se refíren: ao de quince séculos de experiencias que abarcan desde Indonesia ao Senegal, ao da modernidade do emir do Golfo, ao do chofer do emir ou ao do emigrado palestino que traballa para o emir? Creo que un musulmán sería un estúpido se non utilizase os beneficios que lle reporta a modernidade: o teléfono, o fax, o computador, o coche; Jomeini utilizaba a casete; pero queda un espazo ao que non chega esa modernidade: os dereitos humanos ... "


"Las sultanas olvidadas" (1990)  Muchnik Editores, 1997

As sultanas esquecidas é un libro apaixonante sobre as relacións tormentosas entre as mulleres, o poder polí- tico mundano ; neste caso, claramente diferenciado do poder espiritual, e o esquecemento que as lecturas interesadas da historia depositaron sobre o protagonismo das mulleres árabes. O libro comeza a súa longa e prolixa andaina a partir do asombro que, ao parecer, produciu o que Benazir Bhuto, unha muller, ocupase democraticamente o poder nun estado musulmán.? (María José Guerra, "Mulleres, Poder político e Islam")

"Sueños en el umbral. Memorias dunha nena do harén" (1994) Editorial Península

É a súa única obra narrativa. Nela debulla a súa infancia e mocidade no ámbito limitado e estreito do harén doméstico. Alí as mulleres logran traspasar os seus límites, e non ceden. Tanto a súa nai como a súa avoa quererán que a Fatima lle medren ás que a eleven.

"Por algunha razón, dicía o meu pai, cando Alá creou o mundo separou aos homes das mulleres e colocou un mar entre musulmáns e cristiáns. Existe harmonía cando cada grupo respecta os límites dos demais; a transgresión só causa pena e desdicha. Pero as mulleres soñaban con ela continuamente. A súa obsesión era o mundo do outro lado do limiar. Fantaseaban durante todo o día con pasear por rúas descoñecidas, en tanto que os cristiáns seguían cruzando o mar, traendo consigo a morte e o caos. "[Fragmento]

"El amor en el Islam" (2008) Ed.Aguilar

O amor no Islam reedítase máis de 20 anos despois da súa creación debido en parte ao redescubrimiento dunha das obras que o inspira "O Colar da Pomba" un tratado amoroso escrito por Ibn Hazm no século XI que conseguiu unha importante difusión nos últimos tempos grazas a Internet. Aquí podedes ler o prefacio á moderna edición onde Mernissi reflexiona sobre este revival inesperado.


11 de xan. de 2017

O Cowboy ou Simbad ? Quen vencerá na globalización ?

Discurso da escritora marroquí Fatema Mernissi, Premio Príncipe de Asturias das Letras 2003, durante a cerimonia de entrega dos galardóns, no Teatro Campoamor de Oviedo.

1.- Por que temos medo ao estranxeiro? Porque tememos que nos agreda e nos magoe?. Todos temos medo ao Cowboy porque se un desdichado estranxeiro se achega  ás súas fronteiras, automaticamente saca os seus revólveres. Con todo, non temos medo a Simbad o Mariño porque nos "Contos das mil e unha noites", os Ouççaç (narradores públicos) contaban, no Bagdad do século IX, que a sorte de poder viaxar a illas afastadas e comunicarse cos estranxeiros, dáballe praceres e beneficios. Na civilización do Cowboy o estranxeiro sempre é o inimigo porque o poder e a gloria proceden do control das fronteiras; na de Simbad, con todo, o diálogo co estranxeiro enriquece.

1.1.- Simbad é o contrario dun emigrante. Sempre regresa ao seu punto de partida, que é Bagdad. Nos seus sete viaxes, sae en barca de Bagdad, Tigris abaixo, ata o porto de Basora, desde onde parte, cando o monzón sopra de occidente a oriente, a bordo de navíos, repletos de mercadores árabes ou persas, que sucan o océano Ìndico ata os portos das illas de Malaisia, Indonesia e China. Simbad, e os mercadores que lograban sobrevivir aos naufraxios, permanecían nos portos asiáticos seis ou oito meses, esperando a estación na que o monzón fose favorable e soprase do leste cara ao oeste. Pero Simbad non era unha mera ficción, representaba a unha clase de mercadores de Bagdad que obtiña riqueza e pracer das viaxes e da comunicación co estranxeiro:

1.1.1.- Proba diso é que, se consultan un dicionario francés ou inglés, comprobarán que a palabra monzón é de orixe árabe, vén de mawassim (estacións).

1.1.2.- Outra proba é que Simbad representaba a toda unha civilización de viaxeiros-comunicadores e que a islamización de Malaisia, Indonesia e parte de China non se logrou con exércitos, senón fundamentalmente grazas aos mercadores Sufíes que falaban da súa nova relixión: un Islam onde o estranxeiro é o mellor aliado, un Islam Sufi que se resume nas tres postais que lles repartiron:

Postal N°l-Versículo 34 de Surat 41: "Responde á agresividade con bondade".

Postal N°2-Ibn´Arabi: "O ollo é como un espello: o espello é único pero, no ollo do que mira, as imaxes son múltiples".

Postal N°3-Ibn´Arabi: "A miña relixión é o amor" o que significa que se o xefe dime que o Islam é a violencia, está a falar doutra relixión, non da miña.

2.- Pero Coidado! Non identifiquen automaticamente ao Cowboy coa civilización americana e a Simbad coa árabe; do que eu quero falar aquí é do modelo de estranxeiro: quen ten o incrible poder de controlar o noso imaxinario facéndonos percibir ao estranxeiro como un ser maléfico (modelo Cowboy) ou bondadoso (modelo Simbad)? Quero suxerir a hipótese de que o noso modelo de estranxeiro vénnos imposto polos intereses da elite que controla o estado e a súa máquina burocrática; se Simbad representa un heroe no Bagdad do século IX e, concretamente no reinado do Califa Harun er-Rachid, é porque naquel momento o Estado era aínda incipiente e a elite dirixente podía acumular riquezas e poder grazas a un Islam que en esencia era unha estratexia de comunicación.

3.- Pero un século máis tarde, na mesma dinastía Abasida que seguía reinando en Bagdad, aparece un Califa Cowboy: ao-Mu´tadid, que declarou a guerra a Simbad, prohibiu aos Musulmáns o acceso aos especialistas que ensinaban a arte do diálogo e censurou os libros que explicaban as técnicas de comunicación. Por que? Porque o noso Califa Cowboy tiña á súa disposición un formidable Estado cunha burocracia imperial creada polos conselleiros persas. Os califas árabes, que procedían da tradición nómade e ignorábano todo do estado centralizado, atoparan nos Persas a uns campións da enxeñería e a burocracia imperial. Mu´tadid, o noso califa cowboy, dispoñía dunha formidable estrutura policial, reforzada con espías, para vixiar á poboación de Bagdad e dunha temible forza militar para vencer ao estranxeiro. Imos ler xuntos a declaración de guerra do Califa cowboy contra Simbad para poder entender algo moi importante nun planeta condenado á globalización: o desexo de aterrorizar aos estranxeiros nunca é un desexo do pobo senón das mafias que fabrican as armas e confíanllas a espías e policías:

«Durante ese ano 279 da hégira (século X do calendario cristián) decretouse (nudia) nas rúas de Bagdad por orde do Sultán do Islam (sultan ao muslimin) alMu´tadid que a partir dese momento quedaba prohibido aos narradores públicos (quççaç), portavoces das seitas (turuqiya) e astrólogos apostarse nas rúas ou falar nas mesquitas. E prohibiuse aos libreiros vender libros de retórica (kalam), filosofía (falsafa) e Jadal (técnicas do diálogo)».
(Fonte : o historiador Ibn Katir no seu libro O principio e o fin (Ao bidaya wa nihaya), volume Il, ano 279. Ibn Katir en 774 da hégira , (Século XIV)

Conclusión: É posible imaxinar, tomando como modelo a Simbad, unha globalización na que o papel dos estados consista en facilitar aos cidadáns o coñecemento das técnicas de comunicación e a arte da navegación e da viaxe; porque Simbad, como xa dixen, é o contrario do emigrante. Sempre regresa a Bagdad. Pero de onde se sacaría o diñeiro para ensinar as técnicas de comunicación aos cidadáns? Bastaría con transferir o diñeiro que os cowboys destinan a fabricar armas para espías, policías e soldados, ás institucións que ensinan a arte do diálogo. Quen vai perder con este cambio? Os cidadáns non, desde logo.

TEXTOS ANEXOS

"Responde ó teu agresor con bondade e verás como o teu peor inimigo se transforma nun amigo".
Corán, versículo 34 da Surat 41 (Fuçilat)

O fulgurante esplendor do Islam desde 622, primeiro ano do calendario musulmán que coincide coa hégira, a emigración do profeta da Meca (a súa cidade natal) para buscar aliados en Medina, explícase máis polo desenvolvemento do Jadal, a arte de dialogar co adversario, que polas conquistas militares. Entre os séculos VII e X, Imáns e sabios escribiron centenares de tratados do Jadal para ensinarlles aos musulmáns a estratexia da comunicación. Isto explica, segundo o filósofo marroquí Taha Abderahman, que a lingua árabe posúa 18 palabras para dicir diálogo (as orixes do diálogo "fi-uçul ao hiwar"). A derrota dos árabes en España debeuse, segundo Ibn Khaldun (1332-1406) , cuxa familia foi expulsada de Andalucía tras a caída de Sevilla en 1248, a que deixaran de ensinar a arte do diálogo aos seus descendentes.

Relanzarán o Jadal as 140 televisións árabes que emiten vía satélite? Podemos pensar que si, a xulgar pola popularidade de Fayçal ao Qacem, a estrela da o Jazeera que baseou nel o seu talk-show (magazine) "ao-Itijah ao-Mu'akiss" (a opinión contraria).

O espello de Ibn´Arabi

"O espello é único, pero no ollo do observador as imaxes son múltiples"
Ibn´Arabi, do seu libro "A xoias da sabedoría" (Fuçuç ao hikam)

Segundo Ibn´Arabi, a diversidade dos seres humanos reflicte a propia esencia divina (o espello), de aí a necesidade do safar (a viaxe) recomendado polos Sufíes como medio de autoconocimiento. Só nos coñecemos cando nos enfrontamos á diferenza.

Ibn´Arabi é un gran Sufí (místico musulmán) da España Andalusí; naceu en Murcia, en 1185 (ano 560 do calendario musulmán) e morreu en Damasco en 1240.

Resucitará a televisión por satélite o mundo que soñou Ibn´Arabí, un mundo enriquecido polas súas diferenzas e no que as persoas buscan o diálogo cos estranxeiros para coñecerse a si mesmas?

Poema de Ibn´Arabi

"Creo na relixión do amor, vaian onde vaian as súas caravanas. Pois o amor é a miña relixión e a miña fe".

(do "Intérprete dos desexos" (torjomano ao achwaki) escrito en 1202 na Meca)

O soño de Ibn´Arabi, un mundo gobernado polo amor, que incremente o desexo de comunicar e reduza o potencial de violencia, cobra máis forza que nunca grazas á explosión das televisións árabes que emiten vía satélite e que na actualidade ascenden a 140.

Artigo relacionado: Fátima Mernessi ...   - Libros de Fátima Mernissi

10 de xan. de 2017

Citas de Fátima Mernissi


1- «É certo, eu nacín nun harén».
2- «Si, pensei, acababa de atopar a resposta ao meu enigma. A diferenza do home musulmán, que establece a súa dominación por medio do uso do espazo (excluíndo á muller da área pública), o occidental manipula o tempo e a luz. Este último afirma que unha muller é bela só cando aparenta ter catorce anos  ...».
3- «Fixar esa imaxe de nena na iconografía como ideal de beleza condena á muller madura á invisibilidade».
4- «Ao confinar ás mulleres ao status de obxectos simbólicos que sempre serán mirados e percibidos polo outro, a dominación masculina colócaas nun estado de inseguridade constante. Teñen que loitar sen cesar por resultar atractivas, belas e sempre dispoñibles».
5- «A palabra clave é a fronteira e o medo. Occidente ten medo ao islam, os homes teñen medo das mulleres. Contra isto créanse dobres barreiras: o visado na fronteira que separa os do sur dos do norte. E, dentro do Magreb, o espazo público, reservado aos homes, do privado no que se confina ás mulleres á obediencia. (...) O transgresor ha de saltar tres obstáculos á vez: a fronteira do país, a da súa diversidade cultural e a de clase inferior e reprimida.  Cal é a súa proposta? ?É tan parva como simple. No canto de pechar fronteiras, pedir visados, armarse ata os dentes e dar lugar ao nacemento de novos fascismos europeos, bastaría con investir en educación. A educación da muller no mundo árabe revelouse como o método anticonceptivo máis eficaz. Alí onde fracasou a pílula gratuíta, imposta despóticamente en moitos casos e como tal rexeitada, triunfa o control da natalidade baseado na alfabetización e a cultura».
6- «A escala mundial o home musulmán non ten poder. Por iso compra armas, porque nesa situación "feminina" internacional a súa problemática é a do poder».

Artigos Relacionados: Fátima Mernessi  - O Cowboy ou Simbad ? Quen vencerá na globalización ?

A rata feroz

Fatima Mernissi - Proposta para traballar o Día da Paz 2016 nas Escolas Asociadas Unesco da Galiza

Fátima Mernessi
(Fátima ou Fatema Mernissi; Fes, 1940) Escritora marroquí, unha das voces máis relevantes da intelectualidade do mundo árabe e unha autoridade mundial en estudos coránicos. Fátima Mernissi naceu en 1940 nun harén. Pertencía a unha familia acomodada, dona de grandes extensións de terra e fiel ás tradicións.   (Ver Citas) -  (Discurso da Entrega do Premio Principe de Asturias ás Letras 2013)  - Ver libros
A infancia de Mernissi son recordos dun patio cadrado rodeado de columnas de mármore e azulexos e cunha fonte no centro. Catro enormes salóns abríanse a este espazo: o da súa familia, o da avoa paterna, o dos seus tíos e os seus sete primos e, por último, a sala onde os homes comían, escoitaban as noticias na radio, pechaban negocios e xogaban ás cartas. No piso superior habitaban as tías divorciadas e viúvas cos seus fillos. Todas as xanelas abríanse ao patio. Ningunha daba á rúa.
Nesta ampla vivenda pechada ao exterior non había eunucos nin escravos nin belas mulleres reclinadas voluptuosamente: o harén imperial otomán que chegou a Occidente a través da pintura e as películas desapareceu en 1909. No seu lugar quedou o harén doméstico como o que Fátima Mernissi viviu na súa infancia e describiu máis tarde en "Sueños en el Umbral".  "Memorias dunha nena do harén " (1994), foi a súa única obra narrativa e unha das máis aclamadas pola crítica internacional.

Filla e neta de mulleres analfabetas, Fátima Mernissi falou só árabe ata os vinte anos. Decidida a traspasar, entre outras, a barreira do idioma, non só aprendeu varias linguas senón que case nunca escribiu na propia. Ata a guerra do golfo Pérsico, en 1991, escribiu en francés. Desde entón, cun sentido pragmático, falou en inglés.

Mernissi licenciouse en ciencias políticas en Marrocos e proseguiu os seus estudos cunha bolsa na Universidade da Sorbona, en París. Máis tarde, obtivo o doutoramento en socioloxía na Universidade de Brandeis (Estados Unidos) e, de volta ao seu país, pasou a exercer de profesora na Universidade de Mohamed V de Rabat e dedicouse á investigación no Centre Universitaire da Recherche Scientifique da capital marroquí. Tamén nesa cidade dirixía un Taller de Escritura.

Defensora dos dereitos da muller

9 de xan. de 2017

A miña científica favorita


Mi científica favorita” é un proxecto que pretende sinalar a contribución das mulleres á ciencia, así como o de fomentar vocacións científicas entre nenos e nenas por igual.. O resultado será un libro que presentará con diferentes formatos (cómic, debuxo, ilustración, etc.) a vida e obra de mulleres científicas. aquí.